Trafik sigortasını yaptırma yükümlülüğü aracı kullanan kişiye değil, aracın "işleten"ine aittir. İşleten kural olarak ruhsatta adı yazılı araç sahibidir. Bu yüzden poliçe çoğu durumda ruhsat sahibi adına düzenlenir. Uzun süreli kiralama gibi bazı durumlarda ise kanun başka kişileri de işleten sayar.
Aşağıda bu kuralı farklı durumlar için tek tek açıklıyoruz: aracı başkasına kullandırma, şirket aracı, kiralık araç, ikinci el alım ve araç satışı.
Kanun Ne Diyor? "İşleten" Kavramı
Zorunlu trafik sigortası, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesine dayanır. Bu maddeye göre işletenler, kazalarda üçüncü kişilere karşı doğan sorumluluklarını karşılamak için mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır.
Aynı kanunun 3. maddesi işleteni tanımlar. Buna göre işleten:
- Araç sahibidir,
- Mülkiyeti muhafaza kaydıyla yapılan satışta sicilde alıcı olarak görünen kişidir,
- Uzun süreli kiralama, ariyet (ödünç verme) veya rehin gibi hâllerde kiracı, ödünç alan ya da rehin alan kişidir.
Kanun bir istisna da tanır. Başka bir kişinin aracı kendi hesabına işlettiği ve araç üzerinde fiilî tasarrufu olduğu ispat edilirse, işleten o kişi sayılır.
Kısacası temel kural şudur: sigortayı yaptırmak aracı kullananın değil, işletenin görevidir. Uygulamada bu çoğu zaman ruhsat sahibidir.
Aracı Başkası Kullanıyorsa Ne Olur?
Araç sahibi ile aracı fiilen kullanan kişi sık sık farklıdır. Bu durumda poliçenin tarafı değişmez.
Aileden Birine Kullandırma
Araç anne ya da baba adına kayıtlıysa poliçe de ruhsat sahibi adına yapılır. Aracı çocuğun ya da başka bir aile üyesinin kullanması bu kuralı değiştirmez.
Arkadaşa veya Akrabaya Kısa Süreli Verme
Aracınızı kısa süreliğine birine verdiğinizde sigorta yükümlülüğü sizde kalır. Poliçeyi yine ruhsat sahibi olarak siz yaptırırsınız.
Şirket Araçları
Araç bir şirket adına tescilliyse poliçe de o şirket adına düzenlenir. Aracı kullanan çalışan kendi adına ayrı bir trafik sigortası yaptırmaz.
Kiralık ve Leasing Araçlarda Durum
Uzun süreli kiralama ve leasing (finansal kiralama) araçlarında ruhsat genellikle kiralama şirketi adınadır. Kanun ise uzun süreli kiralamada kiracıyı da işleten sayabilir.
Bu yüzden poliçeyi kimin yaptıracağı ve primi kimin ödeyeceği çoğu zaman kiralama sözleşmesinde yazar. Sözleşmenizi okuyun. Emin değilseniz kiralama şirketine yazılı olarak sorun.
Banka kredisiyle alınan araçlar farklıdır. Bu araçlar genellikle alıcı adına tescil edilir. Bu durumda trafik sigortası da alıcı adına yapılır. Banka ayrıca kasko isteyebilir. Kasko istenmesi trafik sigortası zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
İkinci El Araç Alırken Poliçe Kimin Adına Olmalı?
İkinci el araç alımında kural 5 Aralık 2024'te değişti. Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik'in 18. maddesinde yapılan değişiklikle, aracı alacak kişi adına satış ve devir tarihi itibarıyla geçerli bir zorunlu trafik sigortasının bulunduğu tespit edilmeden noter satışı yapılamıyor. Trafikten çekilmiş veya çekilecek araçlar bu kuralın dışındadır.
Bu, pratikte şu anlama gelir:
- Alıcı, noter satışından önce kendi adına trafik sigortası yaptırır.
- Eski sahibin poliçesi yeni sahibe geçmez. Eski poliçenin yeni işleten için 15 gün daha geçerli kalmasını öngören Genel Şartlar hükmü de 1 Temmuz 2026'da yürürlükten kaldırıldı.
- Poliçe, satış tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde düzenlenir.
Bu değişiklik, Anayasa Mahkemesi'nin 23 Ocak 2024 tarihli kararıyla Karayolları Trafik Kanunu'nun 94. maddesindeki iki fıkrayı iptal etmesinin ardından yapıldı. İptal kararı, Resmî Gazete'de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girdi.
Aracınızı Sattığınızda Poliçenize Ne Olur?
Karayolları Trafik Kanunu'nun 94. maddesine göre aracı devreden kişi, durumu 15 gün içinde sigortacısına bildirmek zorundadır.
Satıştan sonra poliçeniz yeni sahibin aracını korumaz. Trafik sigortası Genel Şartları'na göre sigortalı değiştiğinde sözleşme o tarihte kendiliğinden sona erer ve kullanılmayan günler için prim iadesi yapılır. İade için noter satış belgesini sigortacınıza ya da poliçeyi aldığınız acenteye iletirsiniz.
UKA Sigorta'dan aldığınız bir poliçede bu iptal, UKA platformu üzerinden noter satış belgesi yüklenerek başlatılır.
Sigortasız Araç Kullanmanın Sonuçları
Trafik sigortası zorunludur. Sigortasız aracın sonuçları ağırdır:
- Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesine göre geçerli trafik sigortası bulunmayan araçlar trafikten men edilir.
- Kazada karşı tarafa verilen zararlar için sigorta güvencesi olmaz. Zararı işleten kendi cebinden karşılamak zorunda kalabilir.
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesine göre Güvence Hesabı, sigortasız araçların yol açtığı bedensel zararlar için devreye girebilir. Güvence Hesabı ödediği tutar için sorumlulara rücu edebilir. Yani ödenen para sonunda sizden istenebilir.
Poliçeyi Doğru Kişi Adına Yaptırmak İçin Kısa Kontrol Listesi
- Ruhsatı kontrol edin. Poliçe bilgileri ruhsattaki sahip bilgileriyle uyumlu olmalıdır.
- Kimlik bilgilerini hazırlayın. Kişi ise T.C. kimlik numarası, şirket ise vergi numarası gerekir.
- Özel durumu belirtin. Kiralık, leasingli ya da yeni satın alınmış bir araç için teklif istiyorsanız bunu baştan söyleyin.
- Poliçeyi alınca bilgileri okuyun. Plaka, şasi numarası ve sigortalı adı doğru mu, kontrol edin.
UKA Sigorta'da teklif formunu doldurduktan sonra teklifi bir sigorta uzmanı hazırlar. Mesai saatleri içinde teklif genellikle 5-20 dakikada gelir. Poliçe e-postayla iletilir. Sorunuz olursa 0850 305 56 65 numaralı hattan bir danışmana ulaşabilirsiniz.
Trafik sigortası almanın adımları için Trafik Sigortası Nasıl Alınır? sayfasına, ürün bilgisi için Trafik Sigortası sayfasına bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Aracı ben kullanıyorum ama ruhsat babamın adına. Poliçeyi kim yaptırmalı?
Poliçe ruhsat sahibi olan babanız adına yapılır. Aracı sizin kullanmanız bunu değiştirmez. İşlemi sizin yürütmeniz mümkün olabilir; ancak poliçede sigortalı olarak ruhsat sahibi yer alır.
İkinci el aldığım aracın eski poliçesi hâlâ geçerli görünüyor. Kullanabilir miyim?
Hayır. 5 Aralık 2024'ten beri noter satışı için alıcının kendi adına geçerli bir trafik sigortası olması gerekiyor. Eski sahibin poliçesi size geçmez.
Noter satışı gerçekleşmezse önceden aldığım poliçe ne olur?
Satış tamamlanmazsa alıcı adına yapılan poliçe için iptal ve prim iadesi talep edilebilir. Koşulları poliçeyi aldığınız sigortacıya ya da acenteye sorun.
Leasingli araçta trafik sigortasını kim yaptırır?
Ruhsat genellikle leasing şirketi adınadır. Kanun uzun süreli kiralamada kiracıyı da işleten sayabilir. Kimin yaptıracağı ve primi kimin ödeyeceği çoğu zaman sözleşmede yazar. Sözleşmenizi kontrol edin.
Trafik sigortası ile kasko aynı şey mi?
Hayır. Trafik sigortası zorunludur ve karşı tarafa verdiğiniz zararları karşılar. Kasko isteğe bağlıdır ve kendi aracınızdaki hasarları karşılar. Ayrıntılar için Kasko ile Trafik Sigortası Farkı sayfasına bakabilirsiniz.
Aracımı sattım, poliçem için ne yapmalıyım?
Satışı 15 gün içinde sigortacınıza bildirin ve noter satış belgesiyle iptal isteyin. Kullanılmayan dönem için prim iadesi talep edebilirsiniz.
Sonuç
Trafik sigortası, aracı kullanan kişi adına değil, işleten adına yapılır. İşleten çoğu durumda ruhsat sahibidir. Uzun süreli kiralama, leasing ve mülkiyeti muhafaza kaydıyla satış gibi durumlarda kiracı ya da alıcı da işleten sayılabilir. İkinci el alımda alıcı, noter satışından önce kendi adına poliçe yaptırmalıdır. Aracı satan kişi ise satışı sigortacısına bildirip poliçesini iptal ettirmelidir.
Kaynaklar
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (madde 3, 91, 94), mevzuat.gov.tr
- Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelikte Değişiklik, Resmî Gazete, 4 Aralık 2024, sayı 32742
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu (madde 14, Güvence Hesabı), TSB
- Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (madde A.2 ve C.4), SEDDK
- Trafik Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik, Resmî Gazete, 12 Haziran 2026, sayı 33278
İlgili sayfalar
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; poliçe yerine geçmez. Teminat, prim ve koşullar sigorta şirketine ve poliçenize göre değişir.